Đó là Masataka Taketsuru – người được cả thế giới tôn vinh là "Cha đẻ của whisky Nhật Bản".
Không phải ngẫu nhiên mà tên tuổi của ông luôn được nhắc đến đầu tiên khi tìm hiểu về lịch sử whisky Nhật. Chính ông là người mang kiến thức chưng cất từ Scotland về quê hương, đặt nền móng cho một ngành công nghiệp mới và tạo nên những giá trị vẫn còn được kế thừa cho đến ngày nay.
Xuất thân từ gia đình sản xuất rượu sake
Masataka Taketsuru sinh năm 1894 tại Hiroshima trong một gia đình có truyền thống sản xuất rượu sake nhiều đời.
Ngay từ nhỏ, ông đã được tiếp xúc với quy trình lên men, lựa chọn nguyên liệu và nghệ thuật làm rượu truyền thống của Nhật Bản. Những trải nghiệm ấy đã nuôi dưỡng niềm yêu thích đặc biệt đối với ngành đồ uống lên men, đồng thời hình thành tư duy tỉ mỉ và cầu toàn – phẩm chất sau này trở thành dấu ấn trong sự nghiệp của ông.
Sau khi tốt nghiệp ngành hóa học, Taketsuru nhận ra rằng nếu muốn tạo ra một dòng whisky đúng nghĩa, ông cần học từ chính quê hương của Scotch Whisky.
Hành trình đến Scotland – Cái nôi của whisky thế giới
Năm 1918, Masataka Taketsuru sang Scotland để học tập và nghiên cứu về nghệ thuật sản xuất whisky.
Trong thời gian này, ông theo học chuyên ngành hóa học, đồng thời thực tập tại nhiều nhà chưng cất whisky ở Scotland. Ông ghi chép cẩn thận từng công đoạn, từ lựa chọn nguyên liệu, quá trình lên men, thiết kế nồi chưng cất cho đến nghệ thuật ủ và phối trộn.
Những cuốn sổ tay của Taketsuru sau này được xem là tài liệu kỹ thuật đầu tiên về Scotch Whisky bằng tiếng Nhật và trở thành nền tảng cho ngành whisky Nhật Bản.
Chính tại Scotland, ông cũng gặp Rita Cowan, người phụ nữ sau này trở thành vợ và là người luôn đồng hành cùng ông trong hành trình xây dựng ngành whisky tại Nhật.
Đưa nghệ thuật whisky về Nhật Bản
Sau khi trở về quê hương, Masataka Taketsuru gặp doanh nhân Shinjiro Torii, người đang ấp ủ giấc mơ xây dựng một dòng whisky mang bản sắc Nhật Bản.
Hai người bắt đầu hợp tác để hiện thực hóa dự án xây dựng nhà chưng cất whisky đầu tiên của đất nước.
Năm 1923, nhà chưng cất Yamazaki Distillery được khởi công gần Kyoto.
Taketsuru chịu trách nhiệm về kỹ thuật sản xuất, trong khi Shinjiro Torii đảm nhiệm việc đầu tư và phát triển thương hiệu.
Sự kết hợp giữa tầm nhìn kinh doanh và kiến thức chuyên môn đã tạo nên nền móng cho ngành whisky Nhật hiện đại.
Thành lập Nikka Whisky và theo đuổi triết lý riêng
Sau một thời gian làm việc cùng Suntory, Masataka Taketsuru quyết định thành lập công ty riêng.
Năm 1934, ông xây dựng Yoichi Distillery tại Hokkaido – vùng đất có khí hậu lạnh, nhiều gió biển và điều kiện tự nhiên gần giống Scotland.
Taketsuru tin rằng môi trường tự nhiên có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của whisky. Chính vì vậy, ông lựa chọn Yoichi không chỉ vì khí hậu mà còn vì nguồn nước tinh khiết và điều kiện phù hợp để tạo nên những dòng whisky có cá tính mạnh mẽ.
Đây cũng là nơi khai sinh thương hiệu Nikka Whisky, một trong hai tên tuổi lớn nhất của ngành whisky Nhật Bản.
Triết lý của một người thợ thủ công
Điều làm nên sự khác biệt của Masataka Taketsuru không chỉ là kiến thức kỹ thuật, mà còn là triết lý làm nghề.
Ông tin rằng một chai whisky chất lượng không thể được tạo ra bằng sự vội vàng.
Từ việc lựa chọn nguyên liệu, kiểm soát quá trình lên men, vận hành nồi chưng cất cho đến nhiều năm kiên nhẫn chờ whisky trưởng thành trong thùng gỗ, tất cả đều đòi hỏi sự tận tâm và tôn trọng thời gian.
Chính triết lý ấy đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều thế hệ nghệ nhân whisky Nhật và góp phần tạo nên danh tiếng của ngành whisky Nhật trên thế giới.
Di sản còn mãi với thời gian
Ngày nay, Masataka Taketsuru không chỉ được xem là người sáng lập Nikka Whisky, mà còn là biểu tượng của tinh thần học hỏi, sự kiên trì và lòng đam mê.
Những nhà chưng cất như Yoichi và Miyagikyo, cùng các dòng whisky mang tên Taketsuru, vẫn tiếp tục kể câu chuyện về người đàn ông đã dành trọn cuộc đời để xây dựng nền whisky Nhật Bản.
Hơn một thế kỷ sau ngày ông bắt đầu hành trình sang Scotland, những giá trị mà Masataka Taketsuru để lại vẫn hiện diện trong từng giọt whisky Nhật được thưởng thức trên khắp thế giới.
Hiểu con người để hiểu giá trị của whisky Nhật
Đằng sau mỗi chai whisky Nhật không chỉ là lúa mạch, thùng gỗ hay thời gian trưởng thành.
Đó còn là câu chuyện về những con người đã dám theo đuổi một giấc mơ lớn, mang tri thức từ một nền văn hóa khác trở về quê hương và kiên trì tạo nên bản sắc riêng.
Masataka Taketsuru chính là người đầu tiên đặt những viên gạch nền móng ấy. Vì vậy, khi nâng ly một chai whisky Nhật, người thưởng thức không chỉ cảm nhận hương vị của rượu, mà còn cảm nhận được tinh thần của người đàn ông đã thay đổi lịch sử ngành whisky tại xứ sở hoa anh đào.
