Benriach The Smoky Ten và The Smoky Twelve – hai cách kể câu chuyện Highland peat

Trong core range của Benriach, The Smoky Ten và The Smoky Twelve là hai phiên bản giúp người thưởng thức nhìn thấy một khía cạnh khá đặc biệt của nhà chưng cất Speyside này: whisky có khói.

Nếu chỉ nhìn tên gọi, cách hiểu đơn giản nhất sẽ là The Smoky Ten ở tuổi 10 năm, còn The Smoky Twelve được trưởng thành thêm hai năm để trở nên sâu và phức hợp hơn. Nhưng khi nhìn vào cách Benriach xây dựng từng expression, câu chuyện không đi theo một đường thẳng như vậy.

The Smoky Ten trưởng thành trong Bourbon Barrel, Jamaican Rum Cask và Toasted Virgin Oak. The Smoky Twelve lại sử dụng Bourbon Barrel, Sherry Cask và Marsala Wine Cask.

Cùng 46% ABV, cùng mang nền spirit có khói của Benriach, nhưng những chiếc thùng đã đưa hai chai whisky đến hai cách thể hiện khác nhau.

The Smoky Ten – khi Highland peat gặp Rum và gỗ sồi nướng

The Smoky Ten được tạo nên từ sự kết hợp giữa peated và unpeated spirit, một cách làm cho phép Benriach đưa khói vào whisky mà vẫn giữ được nền trái cây vốn là một phần quan trọng trong phong cách của nhà chưng cất.

Whisky được trưởng thành ít nhất 10 năm trong ba nhóm thùng: Bourbon Barrel, Jamaican Rum Cask và Toasted Virgin Oak. Đây là một tổ hợp đáng chú ý bởi cả Rum và toasted oak đều có khả năng tạo nên những lớp hương vị đủ mạnh để đứng cạnh peat.

Bourbon Barrel mang đến nền vanilla, mật ong và trái cây tương đối quen thuộc. Jamaican Rum Cask bổ sung vị ngọt, đường mật cùng những sắc thái trái cây, trong khi Toasted Virgin Oak tạo thêm gỗ nướng, vanilla và gia vị. Highland peat chạy xuyên qua cấu trúc ấy bằng một lớp khói ngọt và gỗ.

Trong ly, The Smoky Ten mở đầu bằng trái cây vườn chín, mật ong ám khói và gia vị gỗ sồi. Khi thưởng thức, những sắc thái gỗ táo hun khói, lê, mật ong và maple dần xuất hiện, để phần khói hòa vào vị ngọt thay vì đứng tách biệt.

Đây chính là điểm thú vị của The Smoky Ten. Benriach không để peat trở thành yếu tố duy nhất định nghĩa chai whisky. Khói được đặt cạnh trái cây, Rum và toasted oak, tạo nên một profile trong đó vị ngọt và khói phát triển song song.

The Smoky Twelve – khi Sherry và Marsala đưa khói sang một hướng khác

Bước sang The Smoky Twelve, Benriach vẫn tiếp tục làm việc với peated và unpeated spirit, nhưng thay đổi gần như hoàn toàn phần còn lại của cấu trúc cask.

Jamaican Rum Cask và Toasted Virgin Oak không còn xuất hiện. Thay vào đó là Sherry Cask và Marsala Wine Cask, kết hợp cùng Bourbon Barrel.

Sự thay đổi này rất quan trọng.

Sherry đưa whisky về phía trái cây chín, chocolate và gia vị, trong khi Marsala – loại fortified wine của Sicily – bổ sung thêm những sắc thái trái cây, vị ngọt và chiều sâu. Khi hai thành phần này gặp nền spirit có Highland peat, lớp khói của Benriach được đặt trong một bối cảnh hoàn toàn khác so với The Smoky Ten.

The Smoky Twelve vì thế thể hiện những lớp smoked vanilla, cam cháy và hạnh nhân nướng ở phần hương. Khi uống, dark chocolate, vỏ trái cây, đường nâu và smoked oak phát triển rõ hơn, trong khi cacao và cam khói tiếp tục kéo dài ở phần hậu vị.

Nếu The Smoky Ten đặt khói cạnh mật ong, maple, trái cây và gỗ nướng thì The Smoky Twelve đưa khói về phía trái cây chín, cam, chocolate, cacao và gia vị.

Hai chai cùng có peat, nhưng peat đang đứng trong hai thế giới hương vị khác nhau.

Hai năm tuổi không phải khác biệt lớn nhất

The Smoky Twelve tất nhiên có thêm hai năm trưởng thành so với The Smoky Ten. Thời gian dài hơn cho phép spirit tiếp tục tương tác với gỗ và các thành phần hương vị có thêm cơ hội hòa quyện. Nhưng nếu chỉ dùng tuổi rượu để giải thích sự khác biệt giữa hai chai thì sẽ bỏ qua phần thú vị nhất.

Cả The Smoky Ten và The Smoky Twelve đều được đóng chai ở 46% ABV. Vì vậy, khác với cặp The Original Ten 43% và The Twelve 46%, nồng độ không phải yếu tố tạo ra khoảng cách rõ rệt ở đây.

Sự thay đổi đáng chú ý nằm ở cask recipe.

The Smoky Ten sử dụng Jamaican Rum Cask và Toasted Virgin Oak bên cạnh Bourbon. The Smoky Twelve thay hai thành phần ấy bằng Sherry và Marsala.

Điều đó có nghĩa khi đi từ 10 lên 12 năm, người thưởng thức đồng thời đi từ thế giới của Rum và toasted oak sang Sherry và Marsala.

Đây không đơn thuần là sự phát triển từ trẻ đến già. Nó là sự chuyển đổi về hướng hương vị.

Cùng là khói, nhưng khói đi cùng thứ gì?

Đây có lẽ là cách dễ nhất để hiểu sự khác biệt giữa hai chai.

Với The Smoky Ten, hãy chú ý cách peat gặp vị ngọt. Mật ong, maple, trái cây, Rum và gỗ sồi nướng tạo nên một môi trường trong đó khói có cảm giác sáng và ngọt hơn. Toasted Virgin Oak còn bổ sung thêm gia vị và sắc thái cháy nướng, khiến phần khói và phần gỗ có sự nối tiếp khá tự nhiên.

The Smoky Twelve lại đưa peat vào một nền tối và chín hơn. Sherry, Marsala, dark chocolate, cam, cacao và đường nâu tạo cảm giác dày hơn quanh lớp khói. Peat vẫn hiện diện nhưng cách chúng ta cảm nhận nó đã thay đổi bởi những hương vị đứng bên cạnh.

Đây cũng là một điều thú vị khi thưởng thức whisky khói: cường độ peat không phải yếu tố duy nhất quyết định trải nghiệm. Một lớp khói đặt cạnh mật ong và Rum sẽ cho cảm giác khác với chính lớp khói ấy khi được đặt cạnh Sherry, fortified wine và chocolate.

Benriach sử dụng sự tương tác này để tạo nên hai expression có cá tính riêng thay vì chỉ tăng tuổi cho cùng một công thức.

Đặt hai ly cạnh nhau để hiểu Highland peat của Benriach

The Smoky Ten và The Smoky Twelve là một cặp đáng để thưởng thức song song nếu muốn tìm hiểu cách Benriach làm whisky khói.

Có thể bắt đầu với The Smoky Ten và chú ý đến trái cây, mật ong, maple, gỗ nướng và lớp khói ngọt. Sau đó chuyển sang The Smoky Twelve để cảm nhận sự thay đổi sang cam, trái cây chín, chocolate, cacao và smoked oak.

Điểm thú vị không phải tìm xem chai nào “khói hơn”, mà là quan sát khói đã thay đổi như thế nào khi những chiếc thùng xung quanh nó thay đổi.

Cách thưởng thức này cũng giúp hiểu rõ hơn triết lý của Benriach. Peated spirit không được tạo ra chỉ để nhà chưng cất có thêm một dòng whisky khói. Nó trở thành một chất liệu mà Master Blender có thể tiếp tục phát triển bằng cask maturation.

The Smoky Ten là một cách.

The Smoky Twelve là một cách khác.

The Smoky Ten hay The Smoky Twelve phù hợp với trải nghiệm nào?

Với người muốn bắt đầu khám phá whisky khói của Benriach, The Smoky Ten cho thấy khá rõ cách nhà chưng cất cân bằng Highland peat với trái cây và vị ngọt. Jamaican Rum Cask cùng Toasted Virgin Oak giúp whisky có mật ong, maple, gỗ nướng và gia vị để lớp khói không trở nên quá đơn độc.

The Smoky Twelve đưa trải nghiệm sang một vùng hương vị khác. Sherry và Marsala khiến trái cây chín hơn, đồng thời mở thêm chocolate, cacao, cam và những sắc thái ngọt sâu hơn. Đây là cách Benriach đặt peat vào một cấu trúc đậm và nhiều lớp hơn.

Vì vậy, lựa chọn giữa hai chai không nhất thiết phải dựa vào câu hỏi 10 hay 12 năm. Nếu thích khói đi cùng mật ong, Rum, trái cây và gỗ nướng, The Smoky Ten cho thấy hướng đi ấy rõ hơn. Nếu muốn khám phá khói bên cạnh Sherry, Marsala, trái cây chín và chocolate, The Smoky Twelve kể một câu chuyện khác.

Không phải một chai thay thế chai còn lại. Chúng cho thấy hai khả năng của cùng một nền peated spirit.

Hai cách Benriach kể câu chuyện về khói

Khi nói đến peated whisky, rất dễ tập trung vào một câu hỏi: khói nhiều hay ít. Nhưng The Smoky Ten và The Smoky Twelve gợi ra một cách tiếp cận thú vị hơn.

Khói đang đi cùng thứ gì?

Ở The Smoky Ten, Highland peat gặp Bourbon, Jamaican Rum và Toasted Virgin Oak. Ở The Smoky Twelve, nó gặp Bourbon, Sherry và Marsala. Hai năm tuổi tạo ra một khoảng cách, nhưng chính những chiếc thùng đã làm khoảng cách ấy trở nên đáng để khám phá.

Và đó cũng là lý do The Smoky Twelve không nên được hiểu đơn giản là phiên bản “cao hơn” của The Smoky Ten.

Một chai đưa peat đi cùng vị ngọt, Rum và gỗ nướng; chai còn lại đưa peat vào thế giới của Sherry, Marsala và chocolate.

Cùng bắt đầu từ khói của Benriach, nhưng hai con đường đã dẫn đến hai trải nghiệm khác nhau.

Thông tin hai phiên bản