Hibiki – Từ giấc mơ whisky Nhật Bản đến nghệ thuật của sự hòa hợp

14

Khi cầm một chai Hibiki, có một câu hỏi khá thú vị: Hibiki được làm bởi nhà chưng cất nào?

Câu trả lời là không có một nhà chưng cất nào mang tên Hibiki.

Hibiki là thương hiệu Blended Japanese Whisky của Suntory, được tạo nên bằng nghệ thuật phối trộn những dòng whisky khác nhau trong hệ thống của Suntory. Vì vậy, muốn hiểu Hibiki, chúng ta phải quay ngược lại lịch sử whisky Nhật Bản gần một thế kỷ trước.

Câu chuyện bắt đầu từ Shinjiro Torii

Năm 1899, Shinjiro Torii thành lập Torii Shoten tại Osaka. Ông mang trong mình một tham vọng khá lớn vào thời điểm đó: tạo ra một loại whisky mang bản sắc Nhật Bản, phù hợp với khẩu vị và văn hóa của người Nhật.

Bước ngoặt đến vào năm 1923, khi Suntory bắt đầu xây dựng Yamazaki Distillery ở ngoại ô Kyoto.

Đây được xem là nhà chưng cất malt whisky đầu tiên của Nhật Bản, đặt nền móng cho hành trình phát triển Japanese Whisky của Suntory.

Nhưng Hibiki vẫn chưa xuất hiện.

Suntory tiếp tục dành nhiều thập kỷ xây dựng kho whisky, phát triển kỹ thuật chưng cất, lựa chọn thùng gỗ và tích lũy những loại whisky có phong cách khác nhau.

Chính nền tảng đó sau này mới cho phép Hibiki ra đời.


Từ Yamazaki đến Hakushu và Chita

Để tạo nên một blended whisky phức tạp, chỉ một loại whisky là chưa đủ.

Suntory dần xây dựng một hệ thống sản xuất có khả năng tạo ra nhiều phong cách whisky khác nhau.

Yamazaki Distillery cung cấp những malt whisky có chiều sâu và nhiều sắc thái khác nhau.

Hakushu Distillery, được thành lập năm 1973 giữa vùng núi và rừng của Nhật Bản, bổ sung thêm những malt whisky mang phong cách riêng.

Trong khi đó, Chita Distillery chuyên về grain whisky – một thành phần rất quan trọng trong nghệ thuật blending của Suntory.

Có thể hình dung đơn giản:

Yamazaki + Hakushu + Chita → nguồn nguyên liệu để các blender Suntory xây dựng nên thế giới Hibiki.

Nhưng Hibiki không đơn giản là lấy ba loại whisky rồi trộn với nhau.

Các blender có trong tay rất nhiều whisky khác nhau về tuổi, kiểu thùng, thời gian trưởng thành và phong cách hương vị. Công việc của họ là lựa chọn và phối hợp những thành phần ấy để tạo thành một tổng thể cân bằng.


Hibiki chính thức ra đời năm 1989

Sau nhiều thập kỷ tích lũy kinh nghiệm và nguồn whisky, đến năm 1989, Suntory chính thức giới thiệu Hibiki.

Thời điểm này không phải ngẫu nhiên.

Hibiki được tạo ra để kỷ niệm 90 năm thành lập Suntory, tính từ năm 1899.

Trước đó, vào khoảng năm 1987, Keizo Saji – thế hệ thứ hai của gia đình sáng lập Suntory – đã đặt ra mục tiêu tạo nên một blended whisky có khả năng thể hiện trình độ blending mà Suntory đã tích lũy trong nhiều thập kỷ.

Hai năm sau, Hibiki xuất hiện.

Như vậy, nếu Yamazaki năm 1923 đánh dấu khởi đầu hành trình làm whisky của Suntory, thì Hibiki năm 1989 có thể được nhìn như một bước trưởng thành khác: Suntory muốn thể hiện những gì mình đã tích lũy được thông qua nghệ thuật phối trộn.


Tên Hibiki có nghĩa là gì?

Trong tiếng Nhật, Hibiki (響) mang nghĩa gần với “sự cộng hưởng” – resonance.

Ý tưởng phía sau cái tên là sự hòa hợp giữa con người, thiên nhiên và thời gian.

Điều này cũng giải thích vì sao Suntory thường nói về Hibiki bằng khái niệm harmony – sự hài hòa.

Một blended whisky tốt không phải là nơi một thành phần cố gắng nổi bật hơn tất cả những thành phần còn lại.

Mỗi whisky đóng một vai trò riêng.

Khi được phối trộn đúng cách, chúng tạo nên một tổng thể mà đôi khi giá trị còn lớn hơn từng thành phần đứng riêng lẻ.

Đó chính là tinh thần của Hibiki.


Vậy Hibiki thực sự được làm từ đâu?

Đây là điểm khách hàng nên hiểu rõ trước khi chọn mua.

Hibiki không phải Single Malt.

Nó là Blended Japanese Whisky, kết hợp malt whisky và grain whisky với nhiều phong cách khác nhau.

Ba nhà chưng cất quan trọng trong hệ thống tạo nên Hibiki gồm:

Yamazaki Distillery – malt whisky.

Hakushu Distillery – malt whisky.

Chita Distillery – grain whisky.

Các blender Suntory lựa chọn whisky từ nguồn dự trữ của mình, với những phong cách và loại thùng khác nhau, rồi phối hợp chúng để tạo nên từng phiên bản Hibiki.

Vì vậy không nên hỏi:

“Hibiki được chưng cất ở nhà máy Hibiki nào?”

Mà chính xác hơn sẽ là:

“Những whisky nào đã được Suntory lựa chọn để tạo nên chai Hibiki này?”

Đó mới là câu chuyện thực sự của Hibiki.


Tại sao Hibiki lại quan trọng trong thế giới whisky Nhật?

Nếu Yamazaki giúp người thưởng thức khám phá nghệ thuật Single Malt của Suntory, thì Hibiki lại đại diện cho một kỹ năng hoàn toàn khác:

nghệ thuật blending.

Người blender phải hiểu rất rõ từng whisky đang có trong kho: whisky nào mang trái cây, whisky nào tạo cấu trúc, whisky nào mang hương gỗ, whisky nào tạo chiều sâu và thành phần nào chỉ cần xuất hiện với một tỷ lệ rất nhỏ.

Sau đó tất cả phải được đưa về trạng thái cân bằng.

Đó là lý do Hibiki không nên được nhìn đơn giản như một chai whisky “pha từ nhiều loại”.

Giá trị của nó nằm ở khả năng phối hợp nhiều thành phần khác nhau thành một phong cách thống nhất.


Thiết kế chai cũng kể câu chuyện Nhật Bản

Một trong những chi tiết dễ nhận ra nhất của Hibiki là thân chai với 24 mặt.

Con số này gợi đến hệ thống 24 tiết khí/mùa nhỏ trong lịch truyền thống Nhật Bản, phản ánh sự chuyển động tinh tế của thiên nhiên qua từng thời điểm trong năm.

Nhãn chai sử dụng giấy Washi truyền thống.

Ngay cả cách trình bày Hibiki cũng được Suntory xây dựng như một phần của câu chuyện về thiên nhiên, thủ công và thẩm mỹ Nhật Bản.

Vì vậy, Hibiki không chỉ được nhận diện bằng chất rượu bên trong mà còn bằng chính ngôn ngữ thiết kế của chai.


Từ Hibiki ban đầu đến cả một gia đình whisky

Từ nền tảng ra đời năm 1989, Hibiki dần phát triển thành một gia đình whisky với nhiều phiên bản.

Người yêu whisky ngày nay có thể gặp những cái tên như:

Hibiki Japanese Harmony

Hibiki 12 Year Old

Hibiki 17 Year Old

Hibiki 21 Year Old

Hibiki 30 Year Old

và những phiên bản đặc biệt, giới hạn khác.

Mỗi phiên bản có cấu trúc và câu chuyện riêng, nhưng đều xoay quanh một triết lý chung:

Harmony – sự hài hòa.


Hiểu Hibiki trước khi chọn mua

Nếu đang tìm hiểu Hibiki, điều đầu tiên không nên chỉ là hỏi “Hibiki bao nhiêu năm?” hay “chai nào đắt hơn?”.

Điều thú vị hơn là hiểu Hibiki đang đại diện cho điều gì.

Yamazaki kể câu chuyện về một nhà chưng cất và Single Malt.

Hakushu kể câu chuyện về một nhà chưng cất khác, một môi trường khác và một phong cách malt whisky khác.

Chita đóng vai trò quan trọng trong thế giới grain whisky của Suntory.

Còn Hibiki đưa những thế giới ấy lại gần nhau bằng nghệ thuật blending.

Đó cũng là lý do Hibiki không cần một “Hibiki Distillery” riêng.

Bản sắc của Hibiki không nằm ở một nhà chưng cất duy nhất.

Nó nằm ở khả năng của những người làm whisky Suntory trong việc lựa chọn nhiều whisky khác nhau, lắng nghe từng cá tính riêng và đưa chúng về một tổng thể cân bằng.

Và có lẽ đây cũng là cách dễ nhất để hiểu Hibiki trước khi mở chai:

Hibiki không kể câu chuyện của một loại whisky đứng riêng lẻ. Hibiki kể câu chuyện về sự hòa hợp của nhiều loại whisky Nhật Bản trong cùng một chai.