Nguồn gốc Maker’s Mark tại Loretto, Kentucky

Câu chuyện Maker’s Mark hiện đại bắt đầu vào đầu thập niên 1950 với Bill Samuels Sr.

Gia đình Samuels vốn có nhiều thế hệ gắn với nghề làm whisky tại Kentucky. Tuy nhiên, Bill Samuels Sr. không muốn đơn thuần tiếp tục công thức cũ. Ông muốn tạo ra một loại bourbon mà chính mình thực sự thích uống: vẫn đậm đà nhưng mềm mại, cân bằng và hạn chế cảm giác cay gắt.

Đầu những năm 1950, Bill Samuels Sr. tiếp quản một cơ sở chưng cất cũ tại Loretto, Kentucky và bắt đầu xây dựng hướng đi mới. Năm 1953 trở thành một cột mốc quan trọng khi ông quyết định từ bỏ công thức whisky cũ của gia đình để phát triển một loại bourbon mới.

Hành động thường được Maker’s Mark kể lại là Bill đã đốt công thức gia truyền cũ theo đúng nghĩa đen. Dù mang màu sắc biểu tượng, câu chuyện thể hiện khá rõ tinh thần của Maker’s Mark ngay từ những ngày đầu: tôn trọng truyền thống nhưng không nhất thiết phải làm mọi thứ giống thế hệ trước.

Bill Samuels Sr. và sự ra đời của một Wheated Bourbon

Điểm khác biệt quan trọng nhất của Maker’s Mark nằm trong mash bill – công thức phối trộn ngũ cốc dùng để sản xuất whisky.

Bourbon phải sử dụng tối thiểu 51% ngô, nhưng những loại ngũ cốc còn lại có ảnh hưởng đáng kể đến phong cách hương vị.

Trong khi nhiều bourbon sử dụng rye – lúa mạch đen để tạo thêm vị cay và gia vị, Bill Samuels Sr. lựa chọn soft red winter wheat – lúa mì đỏ mùa đông mềm.

Đây là nền tảng hình thành phong cách thường được gọi là wheated bourbon.

Việc sử dụng wheat góp phần đưa Maker’s Mark theo hướng mềm mại, tròn vị và thiên về những sắc thái ngọt hơn thay vì nhấn mạnh độ cay của rye.

Đến ngày nay, đây vẫn là một trong những đặc điểm quan trọng nhất để hiểu Maker’s Mark khác gì so với nhiều Kentucky Bourbon khác.

Margie Samuels – người tạo nên hình ảnh Maker’s Mark

Nếu Bill Samuels Sr. đặt nền móng cho hương vị thì Margie Samuels, vợ ông, lại đóng vai trò đặc biệt trong việc hình thành bản sắc thương hiệu.

Margie tham gia xây dựng tên Maker’s Mark, thiết kế chai, nhãn hiệu và hệ thống nhận diện. Đặc biệt, ý tưởng nhúng cổ chai vào sáp đỏ của bà về sau trở thành một trong những dấu hiệu nhận biết nổi tiếng nhất trong thế giới bourbon.

Đến nay, những chai Maker’s Mark vẫn giữ lớp sáp đỏ với các đường sáp chảy không hoàn toàn giống nhau.

Đó không phải một khiếm khuyết của bao bì. Chính sự khác biệt nhỏ giữa từng lớp sáp giúp Maker’s Mark duy trì cảm giác thủ công ngay cả khi thương hiệu đã phát triển với quy mô toàn cầu.

Có thể nói một cách khá đơn giản:

Bill Samuels Sr. tạo nên phong cách bourbon. Margie Samuels tạo nên hình ảnh Maker’s Mark mà thế giới nhận ra ngày nay.

1958 – những chai Maker’s Mark đầu tiên xuất hiện

Sau khi công thức mới được hoàn thiện, whisky cần thời gian trưởng thành trong thùng gỗ sồi trước khi có thể đóng chai.

Đến năm 1958, những chai Maker’s Mark đầu tiên được hoàn thiện và nhúng sáp thủ công.

Vì vậy khi tìm hiểu lịch sử Maker’s Mark, chúng ta thường gặp hai cột mốc:

1953 – gắn với sự hình thành công thức, tên gọi và bản sắc Maker’s Mark.

1958 – những chai Maker’s Mark hoàn thiện đầu tiên bắt đầu xuất hiện.

Điều này cũng giúp giải thích dòng chữ “Handmade Since 1953” vẫn xuất hiện trên chai Maker’s Mark ngày nay.

Star Hill Farm – quê nhà của Maker’s Mark

Maker’s Mark được sản xuất tại Star Hill Farm, Loretto, Kentucky, Hoa Kỳ.

Đây không đơn thuần là địa chỉ của một nhà máy sản xuất rượu. Star Hill Farm trở thành một phần quan trọng trong lịch sử và bản sắc Maker’s Mark.

Khu vực này bao gồm nhà chưng cất, các công trình lịch sử, hệ thống kho trưởng thành whisky và cảnh quan tự nhiên gắn với quá trình sản xuất bourbon.

Nguồn nước tại Star Hill Farm cũng đóng vai trò quan trọng. Nước tại khu vực Kentucky được lọc tự nhiên qua các lớp đá vôi, giúp hạn chế sắt và mang theo những khoáng chất phù hợp với quá trình sản xuất whisky.

Maker’s Mark vì vậy luôn gắn câu chuyện sản phẩm với Loretto, Kentucky và Star Hill Farm, thay vì chỉ xem đây là nơi đặt dây chuyền sản xuất.

Một địa điểm có lịch sử lâu hơn chính thương hiệu Maker’s Mark

Một điểm khá thú vị là lịch sử của địa điểm ngày nay trở thành Maker’s Mark Distillery thực tế lâu đời hơn thương hiệu Maker’s Mark.

Trước khi gia đình Samuels xuất hiện, nơi đây từng gắn với hoạt động chưng cất của gia đình Burks từ cuối thế kỷ XIX. Cơ sở trải qua nhiều giai đoạn thay đổi chủ sở hữu, gián đoạn trong thời kỳ Prohibition và sau đó được phục hồi.

Đầu thập niên 1950, Bill Samuels Sr. tiếp quản cơ sở này và bắt đầu chương mới mang tên Maker’s Mark.

Vì vậy khi đến Star Hill Farm ngày nay, du khách không chỉ nhìn thấy nơi sản xuất một thương hiệu bourbon hiện đại mà còn tiếp xúc với một phần lịch sử lâu đời của ngành chưng cất Kentucky.

Khu nhà chưng cất lịch sử sau đó được công nhận là National Historic Landmark, cho thấy giá trị của địa điểm vượt ra ngoài phạm vi một cơ sở sản xuất whisky thông thường.

Từ Bill Samuels Sr. đến thế hệ tiếp theo

Năm 1975, Bill Samuels Jr. tiếp quản việc điều hành Maker’s Mark từ cha mình.

Dưới thế hệ tiếp theo của gia đình Samuels, Maker’s Mark dần bước ra khỏi phạm vi một bourbon Kentucky tương đối nhỏ để trở thành thương hiệu được biết đến rộng rãi hơn trên thị trường Mỹ và sau đó là quốc tế.

Một bước ngoặt đáng chú ý xuất hiện vào năm 1980, khi Maker’s Mark nhận được sự chú ý lớn hơn từ truyền thông Mỹ.

Tuy nhiên, điều đáng nói là trong nhiều thập niên Maker’s Mark vẫn tập trung chủ yếu vào một loại bourbon cốt lõi, thay vì liên tục tung ra nhiều phiên bản khác nhau.

Chỉ sau này thương hiệu mới bắt đầu mở rộng cách diễn giải phong cách Maker’s Mark.

Maker’s Mark 46 – bước phát triển mới từ công thức nguyên bản

Năm 2010, Maker’s Mark 46 xuất hiện.

Đây là một cột mốc đáng chú ý bởi Maker’s Mark 46 trở thành phiên bản lớn mới đầu tiên được phát triển sau nhiều thập niên tập trung vào Maker’s Mark nguyên bản.

Thay vì thay đổi hoàn toàn công thức bourbon, Maker’s Mark tiếp tục sử dụng whisky nền quen thuộc rồi phát triển thêm bằng kỹ thuật wood finishing.

Các thanh gỗ sồi Pháp được đưa vào thùng để whisky tiếp tục hoàn thiện, bổ sung thêm những lớp hương của gỗ sồi, vanilla, caramel và gia vị.

Tên gọi “46” bắt nguồn từ profile của loại stave được sử dụng trong quá trình phát triển sản phẩm.

Maker’s Mark 46 vì vậy trở thành chiếc cầu nối quan trọng giữa Maker’s Mark truyền thống và những thử nghiệm sâu hơn với gỗ của nhà chưng cất sau này.

Các dòng Bourbon Maker’s Mark hiện nay

Từ một chai bourbon nguyên bản, Maker’s Mark ngày nay đã xây dựng một danh mục rộng hơn. Điểm đáng chú ý là phần lớn sản phẩm vẫn phát triển quanh DNA wheated bourbon của Maker’s Mark, thay vì tạo ra những phong cách hoàn toàn tách biệt.

Maker’s Mark Kentucky Straight Bourbon Whisky

Đây là phiên bản nền tảng và biểu tượng của Maker’s Mark, cũng là chai có lớp sáp đỏ quen thuộc nhất.

Rượu được đóng chai ở 45% ABV – 90 Proof, mang phong cách tương đối mềm mại với những sắc thái đặc trưng như vanilla, caramel, trái cây, gỗ sồi ngọt và gia vị nhẹ.

Nếu muốn bắt đầu tìm hiểu Maker’s Mark, đây chính là chai thích hợp nhất để làm mốc tham chiếu.

Maker’s Mark 46 French Oaked Bourbon

Maker’s Mark 46 phát triển từ nền tảng Maker’s Mark truyền thống nhưng được hoàn thiện thêm với gỗ sồi Pháp.

So với phiên bản nguyên bản, Maker’s Mark 46 hướng tới cấu trúc sâu hơn với toasted oak, caramel, vanilla và baking spice.

Đây cũng là dòng sản phẩm giúp người thưởng thức hiểu rõ hơn cách Maker’s Mark sử dụng wood finishing để thay đổi hương vị mà không làm mất đi DNA ban đầu.

Maker’s Mark 101

Maker’s Mark 101 đưa phong cách quen thuộc của nhà chưng cất lên mức 101 Proof – khoảng 50,5% ABV.

Nồng độ cao hơn giúp hương vị trở nên mạnh và tập trung hơn nhưng vẫn giữ nền tảng mềm mại của wheated bourbon.

Có thể xem Maker’s Mark 101 như một bước chuyển tiếp khá tự nhiên giữa Maker’s Mark tiêu chuẩn 90 Proof và những phiên bản Cask Strength mạnh mẽ hơn.

Maker’s Mark Cask Strength

Maker’s Mark Cask Strength đưa người thưởng thức đến gần hơn với trạng thái bourbon trong thùng.

Thay vì hạ xuống mức 45% ABV như phiên bản tiêu chuẩn, rượu được đóng chai ở cask strength, vì vậy nồng độ có thể thay đổi tùy batch.

Hương vị theo đó cũng mạnh mẽ hơn, với caramel, vanilla, toasted oak, chocolate và gia vị được thể hiện rõ hơn.

Đây là lựa chọn đáng chú ý đối với người đã quen Maker’s Mark tiêu chuẩn và muốn khám phá cấu trúc bourbon ở cường độ cao hơn.

Maker’s Mark Private Selection

Maker’s Mark Private Selection là một trong những chương trình thú vị nhất của nhà chưng cất.

Whisky nền được tiếp tục hoàn thiện bằng hệ thống 10 thanh gỗ finishing. Việc lựa chọn các loại stave khác nhau tạo nên nhiều cấu hình hương vị riêng biệt.

Điều đó có nghĩa một chai Private Selection có thể khác đáng kể so với một chai Private Selection khác, tùy profile gỗ được lựa chọn.

Đây là cách Maker’s Mark khai thác sâu hơn ảnh hưởng của gỗ đối với bourbon mà vẫn bắt đầu từ nền tảng whisky quen thuộc của nhà chưng cất.

Maker’s Mark Wood Finishing Series

Nếu Private Selection cho phép khám phá nhiều tổ hợp stave khác nhau thì Wood Finishing Series là nơi Maker’s Mark tiếp tục thử nghiệm có hệ thống với ảnh hưởng của gỗ.

Dòng này được phát triển thông qua nhiều release khác nhau chứ không phải một sản phẩm cố định duy nhất.

Vì vậy khi tìm hiểu hoặc sưu tầm Maker’s Mark Wood Finishing Series, người mua nên chú ý đến tên release và năm phát hành, bởi mỗi phiên bản có thể thể hiện một hướng khai thác hương vị khác nhau.

Maker’s Mark Cellar Aged

Maker’s Mark Cellar Aged đánh dấu một bước phát triển đặc biệt trong lịch sử thương hiệu.

Maker’s Mark từ lâu không xây dựng danh tiếng bằng những age statement cao. Tuy nhiên, với Cellar Aged, nhà chưng cất bắt đầu khám phá khả năng trưởng thành lâu năm của wheated bourbon.

Dòng Cellar Aged được giới thiệu lần đầu vào năm 2023 dưới dạng phát hành giới hạn và tiếp tục được phát triển qua các năm.

Whisky trưởng thành lâu hơn được lựa chọn và phối lại nhằm tạo ra cấu trúc sâu, phức tạp hơn nhưng vẫn duy trì phong cách đặc trưng của Maker’s Mark.

Cellar Aged vì vậy đang trở thành một trong những dòng đáng chú ý nhất đối với người muốn khám phá Maker’s Mark ở cấp độ cao hơn phiên bản tiêu chuẩn.

Một công thức Bourbon – nhiều cách diễn giải

Nhìn toàn bộ danh mục hiện nay có thể thấy Maker’s Mark không phát triển sản phẩm theo hướng tạo ra hàng loạt loại whisky hoàn toàn khác nhau.

Thay vào đó, thương hiệu lấy wheated bourbon làm nền tảng rồi mở rộng trải nghiệm theo từng hướng.

Maker’s Mark Original thể hiện phong cách cơ bản.

Maker’s Mark 101 và Cask Strength tăng cường độ.

Maker’s Mark 46 khám phá ảnh hưởng của French oak.

Private Selection và Wood Finishing Series đi sâu hơn vào khả năng thay đổi hương vị bằng gỗ.

Cellar Aged khám phá tác động của thời gian trưởng thành dài hơn.

Cách phát triển này giúp người mới có thể bắt đầu bằng chai Maker’s Mark sáp đỏ quen thuộc, sau đó từng bước khám phá những phiên bản phức tạp hơn mà vẫn nhận ra phong cách chung của nhà chưng cất.

Maker’s Mark ngày nay

Maker’s Mark ngày nay là một phần trong danh mục thương hiệu của Suntory Global Spirits, tập đoàn đồ uống quốc tế thuộc Suntory của Nhật Bản.

Quyền sở hữu doanh nghiệp đã thay đổi theo thời gian, nhưng Star Hill Farm tại Loretto, Kentucky vẫn là quê nhà và trung tâm câu chuyện của Maker’s Mark.

Gia đình Samuels, công thức wheated bourbon, nguồn gốc Kentucky và lớp sáp đỏ vẫn tiếp tục được duy trì như những yếu tố cốt lõi của thương hiệu.

Maker’s Mark – từ một chai Bourbon để hiểu cả một nhà chưng cất

Maker’s Mark là một trường hợp khá đặc biệt trong thế giới whisky.

Nhà chưng cất không xây dựng danh tiếng bằng hàng loạt chai 12, 15 hay 18 năm như cách chúng ta thường thấy ở Scotch Whisky. Maker’s Mark cũng không dựa vào peat hay sherry cask để tạo bản sắc.

Họ lựa chọn một con đường riêng: một công thức wheated bourbon, một phong cách hương vị được duy trì qua nhiều thế hệ và một hình ảnh thương hiệu gần như không thể nhầm lẫn.

Từ quyết định bắt đầu lại của Bill Samuels Sr., ý tưởng chai và lớp sáp đỏ của Margie Samuels, những chai Maker’s Mark đầu tiên năm 1958, sự xuất hiện của Maker’s Mark 46 cho đến Cask Strength, Private Selection, Wood Finishing Series và Cellar Aged ngày nay, có thể thấy Maker’s Mark vẫn liên tục phát triển nhưng không rời quá xa nền tảng ban đầu.

Và có lẽ cách đơn giản nhất để bắt đầu tìm hiểu nhà chưng cất này vẫn là từ chính chai Maker’s Mark Kentucky Straight Bourbon Whisky với lớp sáp đỏ.

Một chai bourbon nhìn qua khá đơn giản, nhưng phía sau nó là câu chuyện về gia đình Samuels, Star Hill Farm, vùng đất Kentucky, wheated bourbon và hơn bảy thập niên phát triển của một trong những thương hiệu Bourbon Mỹ dễ nhận biết nhất trên thế giới.