Whisky khói là một "gu" rất riêng
Khác với những dòng whisky Speyside nổi tiếng bởi hương trái cây, mật ong và vanilla, whisky khói của đảo Islay thường mang những tầng hương rất đặc biệt như khói than bùn, rong biển, gỗ cháy, tiêu đen, gia vị và khoáng chất.
Đây đều là những hương vị không phổ biến trong các loại đồ uống thông thường.
Chính vì vậy, lần đầu tiếp xúc, não bộ thường xem đó là một trải nghiệm hoàn toàn mới và tạo ra phản ứng dè dặt. Không ít người mô tả cảm giác ban đầu giống như đang ngửi mùi khói bếp, da thuộc hay thậm chí là thuốc sát trùng.
Tuy nhiên, điều thú vị là phần lớn người yêu whisky khói đều từng trải qua cảm giác ấy.
Sở thích được hình thành từ trải nghiệm
Khả năng cảm nhận hương vị không hoàn toàn cố định.
Theo thời gian, khi trải nghiệm nhiều loại thực phẩm và đồ uống khác nhau, vị giác dần trở nên quen thuộc với những hương vị có cường độ mạnh hoặc cấu trúc phức tạp.
Điều này cũng lý giải vì sao nhiều người ban đầu không thích cà phê đen, bia IPA hay phô mai xanh nhưng sau này lại trở thành những người yêu thích các hương vị đó.
Whisky khói cũng tương tự.
Khi đã quen với những tầng hương cơ bản của whisky, người thưởng thức bắt đầu nhận ra phía sau lớp khói còn có mật ong, trái cây chín, vani, gỗ sồi, muối biển và nhiều sắc thái tinh tế khác.
Lúc này, khói không còn là hương vị lấn át mà trở thành một phần của tổng thể.
Khói than bùn là dấu ấn của vùng Islay
Hương khói trong whisky không phải là hương liệu được bổ sung sau khi chưng cất.
Đó là kết quả của một phương pháp truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm.
Tại đảo Islay, Scotland, nguồn than bùn (Peat) dồi dào từng được sử dụng để sấy lúa mạch sau khi nảy mầm. Trong quá trình này, khói từ than bùn thẩm thấu vào hạt lúa mạch và trở thành một phần của hương vị whisky.
Ngày nay, dù điều kiện sản xuất đã thay đổi, nhiều nhà chưng cất vẫn duy trì phương pháp này như một cách gìn giữ bản sắc vùng miền.
Nhờ đó, các thương hiệu như Bowmore, Ardbeg, Lagavulin hay Laphroaig đều sở hữu phong cách rất riêng mà khó có vùng sản xuất nào khác tái tạo được.
Vì sao người yêu whisky khói thường rất trung thành?
Một điểm thú vị là người yêu whisky khói thường có xu hướng gắn bó lâu dài với phong cách này.
Không phải vì hương khói mạnh hơn.
Mà vì mỗi lần thưởng thức, họ đều có thể khám phá thêm những tầng hương mới khi nhiệt độ thay đổi, khi thêm vài giọt nước hoặc đơn giản là khi trải nghiệm của chính bản thân ngày càng phong phú hơn.
Whisky khói vì thế không chỉ là một loại đồ uống.
Đó còn là một hành trình khám phá vị giác.
Không có đúng hay sai trong việc thích hay không thích
Không phải ai cũng sẽ yêu whisky khói.
Điều đó hoàn toàn bình thường.
Cũng như có người thích vang đỏ, có người chỉ uống vang trắng; có người thích espresso đậm đặc, người khác lại chọn cappuccino.
Sở thích về whisky phản ánh trải nghiệm và khẩu vị của mỗi cá nhân, chứ không thể đánh giá bằng việc "uống được" hay "không uống được" khói.
Có lẽ vì vậy, nhiều chuyên gia whisky vẫn cho rằng, thay vì cố gắng thích whisky khói ngay từ lần đầu, hãy để vị giác có thời gian trải nghiệm.
Đến một thời điểm phù hợp, rất có thể chính ly whisky từng khiến bạn nhăn mặt lại trở thành hương vị khiến bạn nhớ mãi nhiều năm sau.
.jpg)
