Vì sao các chai vang luôn ghi niên vụ? Điều gì khiến cùng một thương hiệu nhưng giá có thể chênh lệch hàng chục lần?

9

Khi cầm trên tay một chai vang Bordeaux, Burgundy hay Napa Valley, người yêu vang thường chú ý đến ba thông tin quan trọng nhất:

  • Nhà làm vang

  • Niên vụ

  • Xuất xứ

Trong đó, niên vụ thường được in rất nổi bật ngay trên nhãn chai. Đối với người mới tìm hiểu rượu vang, đây có thể chỉ là một con số đơn giản. Nhưng với giới sưu tầm và những người yêu vang lâu năm, niên vụ lại là một trong những yếu tố quyết định giá trị, chất lượng và tiềm năng lưu trữ của chai rượu.

Niên vụ là gì?

Niên vụ (Vintage) là năm thu hoạch nho dùng để sản xuất rượu vang.

Ví dụ:

Château Clinet 2016

Điều đó có nghĩa phần lớn hoặc toàn bộ lượng nho sử dụng để sản xuất chai vang này được thu hoạch trong năm 2016.

Khác với nhiều loại đồ uống có cồn khác, niên vụ không phải năm đóng chai, cũng không phải năm phát hành sản phẩm, mà chính là năm mùa nho được thu hoạch.


Vì sao rượu vang phải ghi niên vụ?

Rượu vang là sản phẩm nông nghiệp.

Toàn bộ chất lượng của chai vang phụ thuộc trực tiếp vào thiên nhiên trong năm đó.

Từ mùa xuân đến mùa thu hoạch, cây nho chịu ảnh hưởng bởi:

  • Nhiệt độ

  • Lượng mưa

  • Số giờ nắng

  • Độ ẩm

  • Gió

  • Sâu bệnh

Chỉ cần một vài tuần thời tiết bất lợi trong giai đoạn nho chín cũng có thể làm thay đổi đáng kể chất lượng của cả vụ mùa.

Chính vì vậy, mỗi năm đều tạo ra một dấu ấn riêng không thể lặp lại.

Người yêu vang thường nói:

"Mỗi chai vang là một lát cắt của thời gian."


Cùng một nhà làm vang nhưng mỗi niên vụ lại khác nhau

Điều thú vị của rượu vang nằm ở chỗ cùng một nhà làm vang, cùng một vườn nho, cùng một đội ngũ sản xuất nhưng mỗi niên vụ lại mang cá tính riêng.

Ví dụ cùng là Château La Conseillante của Pomerol:

  • 2009 thường đậm đà, trái cây chín và giàu sức mạnh

  • 2010 có cấu trúc lớn, tannin chắc và khả năng lưu trữ rất lâu

  • 2015 mềm mại, cân bằng và dễ tiếp cận

  • 2016 được đánh giá là một trong những niên vụ xuất sắc nhất thập kỷ với độ chính xác và chiều sâu vượt trội

Tất cả đều là La Conseillante.

Nhưng mỗi năm lại kể một câu chuyện khác nhau về thời tiết và terroir.


Vì sao niên vụ ảnh hưởng đến giá bán?

Trong thế giới Fine Wine, người ta không chỉ mua một thương hiệu.

Người ta còn mua một vụ mùa.

Một niên vụ xuất sắc có thể khiến giá trị của cùng một chai vang tăng lên rất nhiều lần.

Ví dụ:

Cùng là Château Lafite Rothschild nhưng:

  • Niên vụ 2013 có thể có giá thấp hơn đáng kể

  • Niên vụ 2016 được săn đón nhiều hơn

  • Niên vụ 1982 ngày nay đã trở thành huyền thoại và có giá trị sưu tầm rất cao

Sự khác biệt không nằm ở tên thương hiệu mà nằm ở chất lượng mùa nho của từng năm.


Thế nào là một niên vụ vĩ đại?

Một niên vụ được xem là xuất sắc khi thiên nhiên tạo điều kiện lý tưởng cho cây nho phát triển.

Thông thường sẽ bao gồm:

  • Mùa xuân ổn định

  • Mùa hè nhiều nắng

  • Độ chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm hợp lý

  • Không có mưa lớn trong thời gian thu hoạch

  • Nho đạt độ chín hoàn hảo

Khi những điều kiện này xuất hiện đồng thời, người làm vang có thể tạo ra những chai rượu có chất lượng vượt trội và khả năng lưu trữ lâu dài.


Những niên vụ nổi tiếng của Bordeaux

Đối với người yêu vang Bordeaux, một số niên vụ thường được xem là huyền thoại gồm:

  • 1982

  • 1989

  • 1990

  • 2000

  • 2005

  • 2009

  • 2010

  • 2015

  • 2016

  • 2018

  • 2019

  • 2020

Khi những niên vụ này xuất hiện trên các nhà làm vang lớn như Château Margaux, Château Lafite Rothschild, Château Angelus hay Château La Conseillante, giá trị của chai vang thường cao hơn đáng kể so với các năm thông thường.


Vì sao whisky không quá quan trọng niên vụ?

Đây là điểm khác biệt thú vị giữa vang và whisky.

Whisky thường là sản phẩm phối trộn từ nhiều thùng và nhiều năm khác nhau.

Một chai whisky 18 năm tuổi có thể chứa rượu từ nhiều niên đại khác nhau nhưng được phối trộn để giữ hương vị ổn định.

Người uống whisky thường quan tâm đến:

  • Nhà chưng cất

  • Độ tuổi

  • Loại thùng ủ

  • Phiên bản phát hành

Trong khi đó, người uống vang lại quan tâm đến:

  • Nhà làm vang

  • Terroir

  • Niên vụ

Bởi mỗi năm đều tạo ra một dấu ấn hoàn toàn khác biệt.


Vì sao người sưu tầm luôn hỏi niên vụ đầu tiên?

Khi đánh giá một chai vang, giới sưu tầm thường xem xét theo thứ tự:

  • Nhà làm vang

  • Niên vụ

  • Điều kiện bảo quản

Ví dụ:

Một chai Château Clinet 2016 và Château Clinet 2013 có thể khác nhau rất nhiều về chất lượng, tiềm năng lưu trữ và giá trị thị trường.

Chính vì vậy, niên vụ trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa thưởng thức rượu vang.


Niên vụ chính là câu chuyện của thiên nhiên

Điều khiến rượu vang trở nên đặc biệt nằm ở chỗ mỗi chai vang đều phản ánh một năm cụ thể trong lịch sử.

Một năm nhiều nắng sẽ tạo ra phong cách khác.

Một năm mát mẻ sẽ tạo ra phong cách khác.

Mỗi con số trên nhãn chai không đơn thuần là một mốc thời gian, mà là câu chuyện về khí hậu, terroir và bàn tay của người làm vang trong năm đó.

Đó cũng là lý do người yêu vang thường nói:

"Bạn không chỉ đang uống một chai rượu vang, mà đang thưởng thức cả một mùa nho của lịch sử."