Billy Walker – Người dạy thế giới rằng một chiếc thùng gỗ có thể thay đổi số phận của cả một chai whisky

12

Có những nhà chưng cất nổi tiếng vì tạo ra những chai whisky ngon. Nhưng Billy Walker được kính trọng vì ông nhìn thấy giá trị ở những điều người khác dễ bỏ qua.

Trong thế giới Scotch Whisky, không thiếu những Master Distiller tài năng. Nhưng nếu hỏi ai là người có khả năng hồi sinh những nhà chưng cất tưởng chừng đã ngủ quên, rất nhiều người sẽ nhắc đến Billy Walker.

Tên tuổi của ông gắn liền với BenRiach, GlenDronach, Glenglassaugh và sau này là The GlenAllachie. Điều đặc biệt là trước khi Billy Walker xuất hiện, không ít trong số những thương hiệu này vẫn chưa có vị trí nổi bật trên bản đồ whisky thế giới.

Ông không xây dựng chúng từ con số không.

Ông tìm thấy giá trị vốn đã tồn tại, rồi kiên nhẫn đánh thức nó.

Đó cũng là lý do nhiều người trong ngành gọi Billy Walker là "Bậc thầy hồi sinh những nhà chưng cất Scotland."



Một nhà hóa học bước vào thế giới whisky

Billy Walker tốt nghiệp ngành Hóa học tại Đại học Glasgow vào cuối thập niên 1960.

Kiến thức khoa học giúp ông hiểu quá trình lên men, chưng cất và trưởng thành của whisky.

Nhưng càng làm nghề, ông càng nhận ra một điều.

Nếu khoa học giúp tạo nên nền móng thì chính cảm nhận của con người mới quyết định cá tính của một chai whisky.

Whisky không thể được tạo ra chỉ bằng công thức.

Nó cần kinh nghiệm.

Cần sự kiên nhẫn.

Và trên hết là khả năng cảm nhận những thay đổi rất nhỏ mà thời gian mang lại.



Hơn nửa thế kỷ chỉ theo đuổi một điều: hương vị

Suốt hơn 50 năm trong ngành whisky, Billy Walker gần như chỉ tập trung vào một công việc.

Đi tìm hương vị hoàn hảo.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều đồng nghiệp gọi ông là người "sống trong kho thùng gỗ".

Ông có thể dành nhiều giờ liên tục để nếm whisky từ hàng chục, thậm chí hàng trăm thùng khác nhau.

Không phải để tìm ra thùng ngon nhất.

Mà để hiểu từng thùng đang thay đổi như thế nào.

Theo Billy Walker, không có hai chiếc thùng nào giống nhau.

Ngay cả khi cùng loại gỗ, cùng kích thước và cùng năm sản xuất, mỗi thùng vẫn phát triển theo cách riêng.

Chính sự khác biệt ấy tạo nên cá tính của từng chai whisky.



Điều khiến Billy Walker khác biệt

Rất nhiều người nghĩ Master Distiller là người đứng cạnh nồi chưng cất.

Với Billy Walker, công việc quan trọng nhất lại diễn ra sau đó.

Trong kho ủ.

Ông từng chia sẻ rằng whisky chỉ mới hoàn thành một phần khi rời khỏi nồi chưng cất.

Phần còn lại thuộc về thời gian và thùng gỗ.

Đó là lý do Billy Walker được xem là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về quản lý thùng gỗ (wood management).

Ông không chỉ lựa chọn loại thùng phù hợp.

Ông còn quyết định:

  • Thùng nào nên tiếp tục ủ.
  • Thùng nào nên chuyển sang loại gỗ khác.
  • Thùng nào đã đạt đến thời điểm hoàn hảo để đóng chai.

Đó là những quyết định không có công thức cố định.

Chúng phụ thuộc vào kinh nghiệm được tích lũy qua hàng chục năm nếm và đánh giá whisky.



Khi một chiếc thùng gỗ trở thành người cộng sự

Có một câu nói rất nổi tiếng trong giới whisky:

"Spirit makes the whisky. Wood perfects it."

Billy Walker là một trong những người chứng minh điều đó rõ nhất.

Ông không xem thùng gỗ chỉ là nơi chứa rượu.

Ông xem nó là người cộng sự cuối cùng tạo nên tính cách của whisky.

Trong nhiều năm, Billy trực tiếp lựa chọn các thùng Oloroso, Pedro Ximénez, Virgin Oak, Marsala, Madeira hay Port từ nhiều quốc gia khác nhau.

Mỗi loại thùng mang đến một tầng hương riêng.

Không phải để tạo ra sự phức tạp.

Mà để làm nổi bật bản chất vốn có của dòng whisky bên trong.

Đó là nghệ thuật cân bằng giữa nguyên liệu và thời gian.



Hồi sinh GlenDronach bằng sự kiên nhẫn

Năm 2008, Billy Walker mua lại GlenDronach.

Điều khiến ông chú ý không phải dây chuyền sản xuất.

Mà là hàng nghìn thùng whisky đang nằm lặng lẽ trong kho.

Trong khi nhiều người nhìn thấy một thương hiệu cũ kỹ, Billy nhìn thấy một kho báu chưa được đánh thức.

Ông dành nhiều năm để nghiên cứu từng thùng whisky.

Lựa chọn.

Loại bỏ.

Tiếp tục ủ.

Đóng chai vào đúng thời điểm.

Chính cách làm ấy đã đưa GlenDronach trở thành một trong những biểu tượng của dòng whisky trưởng thành trong thùng Sherry trên thế giới.



GlenAllachie – Khi một nhà máy bình thường trở thành thương hiệu được săn đón

Năm 2017, Billy Walker bắt đầu một hành trình mới với The GlenAllachie.

Thời điểm đó, GlenAllachie chủ yếu sản xuất whisky phục vụ các dòng blended và chưa tạo được dấu ấn trong phân khúc single malt.

Billy không thay đổi mọi thứ ngay lập tức.

Ông bắt đầu từ điều mình hiểu rõ nhất.

Kho thùng gỗ.

Ông lựa chọn lại chiến lược ủ rượu, thay đổi cách trưởng thành whisky và kiên nhẫn chờ đợi.

Chỉ sau vài năm, GlenAllachie liên tiếp giành nhiều giải thưởng quốc tế.

Điều đó cho thấy một triết lý nhất quán.

Không phải nhà máy tạo nên danh tiếng.

Chính con người mới tạo nên linh hồn của nhà máy.



Vì sao GlenAllachie, GlenDronach và BenRiach có phong cách rất riêng?

Nếu từng thưởng thức các dòng whisky do Billy Walker tạo nên, bạn sẽ dễ dàng nhận ra một điểm chung.

Đó là sự đầy đặn.

Chiều sâu.

Và hậu vị kéo dài.

Những tầng hương của chocolate đen, mật ong, trái cây khô, cam, quế hay gia vị ngọt không xuất hiện ngẫu nhiên.

Chúng là kết quả của hàng chục năm nghiên cứu cách các loại thùng gỗ khác nhau tác động lên whisky.

Khi hiểu điều đó, người thưởng thức sẽ không còn nhìn GlenAllachie 15, GlenDronach 15 Revival hay BenRiach như những chai whisky có tuổi rượu khác nhau.

Họ sẽ nhìn thấy dấu ấn của một con người phía sau từng tầng hương.



Triết lý của Billy Walker

Qua nhiều cuộc phỏng vấn và hành trình làm nghề, có thể thấy Billy Walker luôn kiên định với một quan điểm.

Một chai whisky xuất sắc không được quyết định bởi tuổi rượu.

Mà bởi ba yếu tố.

  • Chất lượng spirit ban đầu.
  • Chiếc thùng phù hợp.
  • Và thời điểm đóng chai hoàn hảo.

Ông chưa bao giờ chạy theo những con số.

Ông theo đuổi hương vị.

Có lẽ vì vậy mà nhiều phiên bản whisky của Billy Walker không chỉ được đánh giá cao khi mới ra mắt.

Chúng còn tiếp tục được giới sưu tầm tìm kiếm nhiều năm sau đó.



Góc nhìn của Topruou

Sau khi tìm hiểu rất nhiều tài liệu về Billy Walker, chúng tôi nhận ra một điều thú vị.

Người ta thường gọi ông là Master Distiller.

Nhưng nếu chỉ dùng danh xưng ấy thì có lẽ vẫn chưa đủ.

Billy Walker giống một "người chăm sóc thời gian" hơn.

Ông không tạo ra whisky ngay lập tức.

Ông chỉ chọn đúng chiếc thùng.

Đặt nó vào đúng vị trí.

Kiên nhẫn theo dõi từng thay đổi nhỏ qua nhiều năm.

Rồi đến một ngày, khi hương vị đạt đến điểm cân bằng hoàn hảo, ông mới quyết định đóng chai.

Có lẽ vì vậy, mỗi khi thưởng thức GlenAllachie, GlenDronach hay BenRiach, người yêu whisky không chỉ cảm nhận được hương vị của gỗ sồi hay Sherry.

Họ đang cảm nhận cả một triết lý.

Triết lý rằng thời gian luôn là người cộng sự vĩ đại nhất của whisky, nếu có một người đủ kinh nghiệm để biết khi nào nên chờ và khi nào nên dừng lại.

Đó cũng là giá trị mà Billy Walker đã để lại cho ngành whisky Scotland suốt hơn nửa thế kỷ qua.