Một chai whisky 16 năm, nhưng chỉ dành khoảng 6 tháng cuối trong thùng Oloroso Sherry.
Sáu tháng ấy có đủ để tạo nên khác biệt?
Aberfeldy 16 Year Old là một trường hợp khá thú vị để hiểu rằng ảnh hưởng của Sherry trong whisky không nhất thiết phải thật mạnh mới có giá trị. Đôi khi, vai trò của chiếc thùng cuối cùng chỉ là bổ sung thêm một vài lớp hương để phong cách vốn có của whisky trở nên sâu hơn.
Với Aberfeldy 16, nền tảng vẫn là mật ong và trái cây đặc trưng của nhà. Oloroso đến sau, mang thêm fruitcake, gia vị và chocolate đen.
Chính cách kết hợp ấy khiến chai whisky 16 năm này đáng tìm hiểu hơn con số tuổi ghi trên nhãn.
Aberfeldy vốn là một whisky của mật ong
Muốn hiểu Aberfeldy 16, trước hết cần biết Aberfeldy Distillery theo đuổi phong cách gì.
Nhà chưng cất được John Alexander Dewar xây dựng năm 1898 tại Highlands, Scotland. Single malt của Aberfeldy từ lâu gắn với những sắc thái mật ong, trái cây và sự mềm mại – phong cách khiến hãng thường sử dụng hình ảnh “Golden Dram” khi nói về whisky của mình.
Vì vậy khi làm một phiên bản 16 năm, câu hỏi không phải là làm thế nào để biến Aberfeldy thành một loại whisky hoàn toàn khác.
Điều khó hơn là làm nó trưởng thành hơn mà người uống vẫn nhận ra Aberfeldy.
16 năm trưởng thành, nhưng Oloroso chỉ xuất hiện ở đoạn cuối
Aberfeldy 16 được trưởng thành trong sự kết hợp của first-fill, refill và re-char Bourbon casks.
Sau đó whisky được đưa sang first-fill Oloroso Sherry casks trong khoảng 6 tháng để hoàn thiện.
Chi tiết này rất đáng chú ý với người tiêu dùng.
Không phải cứ nhìn thấy chữ “Sherry” là có thể mặc định một chai whisky đã dành toàn bộ thời gian trưởng thành trong thùng Sherry.
Aberfeldy 16 là Sherry finish.
Phần lớn cuộc đời của whisky diễn ra trong các thùng Bourbon. Oloroso xuất hiện ở giai đoạn cuối để bổ sung thêm hương vị.
Và điều đó giải thích khá nhiều về những gì chúng ta tìm thấy trong ly.
“Gentle kiss of Sherry” – một cách diễn đạt khá đúng
Malt Master Stephanie Macleod từng mô tả ảnh hưởng của Sherry trên Aberfeldy 16 như một “gentle kiss of sherry” – một nét chạm nhẹ của Sherry.
Đây có lẽ cũng là cách dễ hiểu nhất để hình dung chai whisky này.
Nếu Oloroso quá mạnh, phần mật ong và trái cây vốn tạo nên cá tính Aberfeldy có thể bị che khuất.
Nhưng nếu sử dụng vừa đủ, Oloroso có thể đưa thêm trái cây khô, fruitcake, gia vị và chocolate mà không biến Aberfeldy thành một Sherry bomb.
Trong ly, người uống vì vậy có thể bắt đầu từ mật ong và citrus, sau đó đi dần sang fruitcake, Sherry, gia vị rồi chocolate đen.
Không phải một sự thay đổi đột ngột. Nó giống như một lớp hương được đặt phía sau một lớp hương khác.
Vậy 6 tháng trong Oloroso có thực sự quan trọng?
Có, nhưng không nên hiểu theo kiểu càng lâu trong Sherry càng tốt.
Thùng first-fill có khả năng tác động khá rõ lên whisky vì đây là lần đầu chiếc thùng được sử dụng để trưởng thành Scotch sau khi chứa Sherry.
Khi một whisky đã có 16 năm tuổi được đưa sang loại thùng này, nhà làm whisky cần tìm một điểm cân bằng.
Quá ngắn, ảnh hưởng có thể chưa đủ rõ. Quá dài, Sherry và gỗ có thể bắt đầu lấn át nền whisky mà họ muốn giữ lại.
Vì vậy, sáu tháng không nên được nhìn như “chỉ có sáu tháng”. Nó là một giai đoạn hoàn thiện có chủ đích.
Với người thưởng thức, câu hỏi thú vị không phải “tại sao không finish lâu hơn?”, mà là “sau sáu tháng, Aberfeldy còn giữ được chính mình hay không?”
Ở Aberfeldy 16, câu trả lời nằm trong sự hiện diện khá rõ của mật ong bên cạnh những lớp Sherry mới được bổ sung.
Aberfeldy 16 không dành cho người đang tìm một Sherry bomb
Nếu sở thích là những chai whisky có màu rất đậm, nhiều nho khô, mận, syrup, chocolate và ảnh hưởng Sherry phủ gần như toàn bộ cấu trúc, Aberfeldy 16 có thể không phải chai đang tìm.
Nó đi theo hướng khác.
Mật ong vẫn là nền. Citrus tạo chút tươi sáng. Fruitcake và Oloroso làm phần giữa trở nên đầy đặn hơn. Chocolate đen và gia vị xuất hiện về sau.
Vì vậy, chai này phù hợp hơn với người muốn một whisky ngọt ấm, cân bằng và có Sherry vừa đủ, thay vì tìm sức mạnh của Sherry.
Từ Aberfeldy 12 lên 16 – không đơn giản là thêm bốn năm
Người tiêu dùng rất dễ nhìn hai chai và nghĩ: 12 năm là cấp đầu, 16 năm là cấp cao hơn.
Nhưng tuổi rượu chỉ giải thích một phần.
Aberfeldy 12 thể hiện khá trực tiếp house style với mật ong, trái cây, vanilla và gia vị.
Aberfeldy 16 vẫn mang nền tảng ấy nhưng được đưa sang một không gian trưởng thành hơn: fruitcake, Oloroso và dark chocolate xuất hiện rõ hơn, cấu trúc cũng đầy đặn hơn.
Vì vậy, nếu thích Aberfeldy 12 nhưng muốn tìm thêm chiều sâu mà không bước sang một whisky quá mạnh, 16 Year Old là một bước chuyển khá tự nhiên.
Ngược lại, nếu điều mình thích ở Aberfeldy 12 chính là sự sáng, nhẹ và đơn giản, chưa chắc nhiều tuổi hơn đã đồng nghĩa phù hợp hơn.
Còn nếu uống với đá?
Aberfeldy 16 là một trường hợp khá thú vị.
Phong cách mật ong, trái cây và Sherry tương đối mềm khiến chai whisky vẫn dễ tiếp cận khi thêm một viên đá lớn.
Nhiệt độ thấp sẽ làm cảm giác cồn dịu đi, trong khi phần ngọt của mật ong và trái cây vẫn có khả năng giữ được nhận diện.
Nhưng một phần hương citrus, gia vị và những sắc thái tinh tế hơn sẽ khép lại khi whisky lạnh.
Vì vậy nếu mới mở chai, hãy thử neat trước. Sau đó thêm một viên đá và thử lại.
Không cần tranh luận cách nào “đúng” hơn. Chỉ cần quan sát xem mình thích Aberfeldy 16 ở trạng thái nào hơn.
Đừng chọn Aberfeldy 16 chỉ vì nó nhiều tuổi hơn
16 năm là một thông tin quan trọng, nhưng không phải lý do duy nhất để lựa chọn chai whisky này.
Điều đáng cân nhắc hơn là phong cách.
Nếu thích mật ong, trái cây, vị ngọt ấm, một chút Sherry, fruitcake và chocolate – Aberfeldy 16 có một cấu trúc khá dễ tiếp cận.
Nếu muốn peat mạnh, cask strength hoặc Sherry thật đậm, có những phong cách khác phù hợp hơn.
Đó cũng là lý do khi chọn whisky, đôi khi câu hỏi “chai nào ngon hơn?” không hữu ích bằng câu hỏi “chai nào gần với khẩu vị của mình hơn?”
Góc nhìn từ Topruou
Điều thú vị nhất ở Aberfeldy 16 có lẽ không nằm ở 16 năm. Cũng không nằm riêng ở Oloroso Sherry.
Nó nằm ở việc sau 16 năm trưởng thành và thêm khoảng sáu tháng trong first-fill Oloroso, người uống vẫn có thể nhận ra thứ đã làm nên Aberfeldy ngay từ đầu: mật ong.
Sherry đã làm chai whisky sâu hơn, nhưng không biến nó thành một chai whisky khác.
Đôi khi một chiếc thùng tốt không cần thay đổi bản sắc của whisky. Nó chỉ cần giúp bản sắc ấy trưởng thành hơn.
