Nếu đã quen với The Macallan 12, 15 hay 18 Years Old, khi nhìn sang Harmony Collection có lẽ nhiều người sẽ thắc mắc:

Harmony là dòng whisky gì? Tại sao không ghi tuổi, và vì sao mỗi năm lại xuất hiện một cái tên hoàn toàn khác?

Thực ra, Harmony Collection không phải một dòng cố định như Sherry Oak hay Double Cask.

Đây là bộ sưu tập giới hạn được The Macallan phát triển theo từng năm, mỗi edition lấy cảm hứng từ một thế giới khác nhau rồi tìm cách thể hiện sự tương đồng đó thông qua hương vị của Single Malt Scotch Whisky.

Nếu Vodka thường hướng đến sự sạch và tương đối trung tính, còn Whisky hấp dẫn bởi ngũ cốc, thùng gỗ và thời gian trưởng thành, thì Gin lại mở ra một thế giới khác – thế giới của juniper và các loại thảo mộc, vỏ quả, gia vị được gọi chung là botanicals.

Bombay Sapphire là một trong những cái tên khá phù hợp để bắt đầu tìm hiểu thế giới đó.

Khi mới tìm hiểu về rượu mạnh, nhiều người thường đặt câu hỏi: Vodka và Whisky khác nhau ở đâu, loại nào ngon hơn và nên bắt đầu với loại nào?

Cả hai đều thuộc nhóm distilled spirits – rượu được tạo ra thông qua quá trình lên men và chưng cất. Tuy nhiên, từ nguyên liệu, cách sản xuất cho đến mục tiêu hương vị và cách thưởng thức, Vodka và Whisky lại đi theo hai hướng khá khác nhau.

Hiểu đơn giản:

Vodka thường hướng đến sự tinh khiết, sạch và cân bằng. Whisky lại chú trọng sự phát triển của hương vị qua nguyên liệu, quá trình chưng cất và đặc biệt là thời gian trưởng thành trong thùng gỗ.

Có một thử nghiệm khá thú vị mà bất kỳ người uống whisky nào cũng có thể thực hiện mà không cần mở hai chai rượu khác nhau. Chỉ cần một chai whisky quen thuộc, một chiếc Glencairn và một chiếc Tumbler. Rót cùng một lượng whisky vào hai chiếc ly, đặt chúng cạnh nhau rồi lần lượt đưa lên mũi.

Whisky vẫn là whisky ấy. Tuổi rượu không thay đổi, nồng độ cồn không thay đổi, thùng gỗ đã nuôi dưỡng nó cũng chẳng thay đổi. Nhưng điều khá bất ngờ là cảm nhận của người uống có thể không hoàn toàn giống nhau.

Nếu điều này xảy ra, câu hỏi đáng quan tâm không phải chiếc ly nào “ngon hơn”, mà là: tại sao chỉ thay đổi vật chứa lại có thể khiến chúng ta cảm nhận cùng một whisky theo những cách khác nhau?

Trong một buổi thử whisky, có một hình ảnh khá quen thuộc: rượu đã được rót ra ly nhưng người ta chưa uống ngay. Chiếc ly được đưa lên gần mũi, đôi khi chỉ trong vài giây, đôi khi khá lâu trước khi người uống nhấp ngụm đầu tiên. Với người mới tiếp xúc với whisky, hành động ấy có thể trông hơi cầu kỳ. Nhưng thực ra, đó lại là một trong những cách tự nhiên nhất để hiểu thứ đang có trong ly.

Người ta gọi quá trình ấy là nosing whisky – dùng khứu giác để cảm nhận những lớp hương của whisky trước và trong khi thưởng thức. Nosing không phải một nghi thức được tạo ra để phân biệt người biết uống với người chưa biết uống. Nó đơn giản xuất phát từ một thực tế: phần lớn những gì chúng ta gọi là “hương vị” của whisky không chỉ được cảm nhận bằng chiếc lưỡi.

Nhìn một chiếc Glencairn, copita hay nhiều loại ly chuyên dùng trong whisky tasting, có một đặc điểm khá dễ nhận ra: phần bầu ly rộng nhưng càng lên phía trên lại càng thu nhỏ.

Đó không đơn thuần là lựa chọn về thẩm mỹ.

Đằng sau hình dáng tưởng như rất đơn giản ấy là một câu chuyện liên quan đến cách whisky giải phóng hương thơm, cách những hợp chất dễ bay hơi di chuyển trong khoảng không của chiếc ly và đặc biệt là cách khứu giác giúp chúng ta cảm nhận một dram whisky.

Hiểu được điều này cũng giúp trả lời một câu hỏi lớn hơn: Tại sao cùng một chai whisky nhưng khi đổi chiếc ly, cảm nhận về hương thơm lại có thể khác?

Nhắc đến ly uống whisky, có hai hình dáng rất dễ bắt gặp. Một là chiếc Tumbler thấp, miệng rộng, đáy dày thường xuất hiện trong quầy bar, phim ảnh hay những buổi trò chuyện bên một ly whisky. Hai là Glencairn, nhỏ hơn, phần bầu phình ra rồi thu dần về phía miệng, thường xuất hiện trong những buổi whisky tasting.

Cả hai đều dùng để uống whisky. Nhưng chúng được tạo ra cho những trải nghiệm khá khác nhau.

Nếu Tumbler gắn với hình ảnh thưởng thức whisky thoải mái, có thể thêm đá hoặc pha cocktail, thì Glencairn lại hướng nhiều hơn đến việc ngửi, cảm nhận và tìm hiểu những gì đang có trong whisky.

Vậy sự khác biệt thực sự nằm ở đâu?